Dit weblog heeft een hele tijd stil gelegen, gewoon omdat er wat het boek betreft weinig ontwikkelingen waren. In die tijd is er wel snel veel veranderd in het uitgeven in eigen beheer: het printing on demand is gemeengoed geworden omdat a) de kwaliteit toch wel snel heel sterk verbeterd is en b) het kostenrisico een heel stuk beperkter is. Vrijwel alle collega-fotografen die iets willen uitgeven zonder uitgever doen dat nu in eigen beheer via vooral Blurb (zonder reclame te willen maken: het is de naam die ik het meeste tegenkom). Per exemplaar ligt de prijs vrij hoog (veel hoger dan mijn offset boek) maar je kunt er laten printen zoveel of zo weinig als je wilt. Ik denk dat dit toch wel de toekomst zal worden en dat offset alleen nog gedaan wordt voor grote oplages waarvan de verkoop min of meer gegarandeerd zal zijn. Mijn boek is nog altijd te koop via mij, in de winkels heeft het niet echt kunnen doordringen, die nemen het risico van inkoop niet voor een kunstfotografie-boek. Tijd om het restant naar de Slegte te brengen? Ik denk het (nog) niet. Voor mij is het nu vooral ook een visitekaartje (dat was het meteen al) en daarnaast een relatiegeschenk.

Uiteraard sta je ook voor de keuze hoe je de omslag vorm wilt geven.
Hieronder een paar ontwerpen die het niet gehaald hebben. De titel was toen nog onzeker. Toen eenmaal besloten was om het boek SHE te noemen kwam ook snel de nu gekozen foto in zicht omdat die mooi paste bij de zwier van de letters. De foto van Cleopatra met haar parel in de wijn zou ook een blikvanger zijn geweest, maar er waren toch wat twijfels of die blote borst op de omslag wel zo verstandig was…….

Op een opmerking van mij dat de digitale druktechniek binnen hele korte tijd zo goed gaat worden dat ze kwalitatief gelijkwaardig wordt aan offset, kreeg in onderstaande reactie van een offset-drukker (die misschien zxe9lf wel meegewerkt heeft om mijn boek te drukken!) . Ik zou graag horen wat de ervaringen zijn van andere fotografen/drukkerijen met digitale printing on demand (het gaat me daarbij alleen om de technische kwaliteit van de afbeeldingen in vergelijk met offset).

"Ik was tot vorig jaar gedurende 14 jaar offsetdrukker bij Geers-Offset en ik heb de digitale pers daar weten opstarten eind 2007. Inderdaad niet slecht voor het kleinere weinig-veeleisende drukwerk doch de kwaliteit is totaal niet te vergelijken met offsetprocxe9dxe9. We hebben toen als test zxe9lf de proef op de som genomen en identiek dezelfde bestanden xe9n op een offsetpers Speedmaster 52-5 gedrukt alsook op de huidige digitale pers; zelfs de instructeur en monteur van die pers moesten toegeven dat er een zichtbaar verschil te zien was. De kritische klant zal daar ook snel achterkomen. Donkere partijen geven een matzwart en vlek-achtig effect zoals bij ordinaire copiemachines. Grote gerasterde vlakken in Pantonekleuren geven totaal niet hetzelfde mooie effect als in offset!
Conclusie : indien kwaliteit primeert zou ik  zeker niet opteren voor digitaal gezien het nog in zijn kinderschoenen staat".

Van een collega-kunstenares kreeg ik het volgende bericht. Daaruit blijkt weer hoeveel verschillende  (tussen)vormen mogelijk zijn in het uitgeven door een uitgever of in eigen beheer, en waarom een uitgave kans op succes kan hebben.

"Ook met sommige uitgevers geldt nog steeds het in eigen beheer principe. Er zijn uitgevers die met boekhandels en zo werken ( en die je een kaartje voor het boekenbal bezorgen) en er zijn uitgevers die in opdracht werken, zonodig redactie en eindredactie leveren, maar die een stapeltje boeken afleveren en dat is het dan.

Ik heb mijn vorige boek zelf gefinanceerd omdat ik ‘wist’ dat ik driehonderd van de 1000 boeken zeker af zou kunnen zetten, er is in Zundert een kleine markt die ALLES van Zundert koopt, en dit boek ging over portretten en verhalen van zundertenaren. Verder was er nog een lieverd die in me geloofde en op voorhand 200 boeken bestelde. Verder nog een 50 voorbestellingen, en een opdracht van een paar duizend euro die me in staat stelde de voorfinanciering te doen. Het boek was een succes, de 1000 exemplaren vlogen weg en nog steeds komen ze aan de deur of ik nog een boek te koop heb. Ik had er makkelijk 1500 kunnen laten drukken.
Deze keer heb ik niet zo’n financiele buffer. dus ik ben aan het zoeken naar andere mogelijkheden. Die markt van 300 stuks is er nog steeds. Zundert kijkt ook verlangend uit naar mijn volgende boek dus  ALS  ik het eenmaal heb, dan denk ik wel dat ik het  weer kwijt kan raken.  Ik denk aan een aanvraag bij het fonds kunstenaarsmaterialen. Dat is een renteloze lening. ben nu offertes aan het verzamelen"

Aldus Mieke (www.miekevanzundert.eu) die haar boek(en) uitgeeft via Francis Productions in Rotterdam.

Ik kreeg de vraag via het kunstenaarsforum van www.exto.nl bij welke drukkerij ik het boek had laten drukken. M.a.w. die persoon overweegt waarschijnlijk om zelf ook iets uit te geven. Omdat er het laatste jaar erg veel ontwikkelingen zijn geweest op het gebied van (digitaal) drukken geef ik het antwoord ook hieronder nog een keertje.

Geers Offset in Gent (Belgixeb, een topdrukkerij die ook bv de Snoecks drukt en de veilingcatalogi voor Sotheby) . Toen ik destijds offertes aanvroeg kwamen zij ca 30 % (!) goedkoper uit de bus dan de gemiddelde nederlandse drukkerij. Bepaald geen kleine jongen en gespecialiseerd in kunstdruk. Bovendien heerst daar ondanks het hele grote bedrijf nog altijd de zeer aangename sfeer van een klein familiebedrijf. Als je zelf overweegt om iets uit te gaan geven: op dit web-log vind je ook allerlei tips en overwegingen die met het produceren te maken hebben (vergeet niet het archief vanaf het begin). Overigens is tegenwoordig de kwaliteit en de keuzemogelijkheid van digitale printing on demand (in een jaar tijd!) zo toegenomen dat offset -met de bijbehorende voor ons kleine landje eigenlijk veel te grote oplage van 800-1000- naar mijn idee voor het gemiddelde kunstenaarsboek in eigen beheer nauwelijks nog in aanmerking komt. Digitaal printen is per exemplaar in hele kleine oplage wel (veel) duurder, maar je kunt veel gemakkelijker bepalen hoeveel je er zelf aan wilt besteden met zo min mogelijk risico. Ook Geers Offset doet dat tegenwoordig dacht ik. Maar ik zag laatst bij een kunstenaar een heel mooi kunstenaarsboekje liggen, zelf gemaakt op de pc via www.albumprinter.nl . Heel mooi geprint en afgewerkt. Zal niet veel meer dan 40-60 x80 gekost hebben. De belangrijkste afwegingen die je voor jezelf moet maken zijn: wat kan ik helemaal zelf doen (tekst-layout) of hoeveel moet ik daar van uitbesteden, wat wil ik er mee bereiken, hoeveel heb ik er voor over, hoeveel denk ik er te kunnen slijten (zijn ze verkoopbaar, hoeveel wil ik er voor mijn PR cadeau kunnen geven links en rechts)? Rekenen, rekenen, rekenen………en bovenal rexebel proberen te blijven en dat is het allermoeilijkste……..

En hier is dan de bespreking in de nieuwe SNOECKS 2009! (opgenomen in de rubriek met "enkele van de meest opvallende internationale uitgaven van fotoboeken" waar het staat naast enkele grote namen als Thomas Struth, Anton Corbijn, Peter Beard etc.)

"De Nederlandse fotograaf Luc ten Klooster aarzelde lang om een fotoboek over vrouwen te maken en noemt SHE in de inleidende tekst dan ook "the umpteenth book about women". Het boek, met een voorwoord van Sonja Barend, toont zowel klassieke portretten van vrouwen als danig bewerkte foto’s en ensceneringen die de beschouwer vaak op het verkeerde been zetten. In dat opzicht spreekt de openingsfoto boekdelen. Daarop gaat een retro-tafereel schijnbaar de mist in omdat de elegante jongedame naast zorgvuldig geschikt stilleven het toetsenbord van een computer op schoot heeft. Door het retrospectieve karakter van dit boek en de focus op het onderwerp krijg je over 100 pagina’s erg diverse fotografie te zien maar daar loopt de herkenbare stijl van Ten Klooster als een rode draad doorheen" (Geert Stadeus in de Snoecks 2009, overgenomen met toestemming).

HOERA, opgenomen in de nieuwe SNOECKS 2009!

Bij deze foto uit het boek kreeg ik een aardig commentaar: "Prachtige foto, het lijkt zo uit de school van Breitner, alleen heel jammer van die bril en die schoenen, die hadden er niet moeten zijn". Tja, niet iedereen heeft (hetzelfde) gevoel voor humor kennelijk……..Mijn bedoeling was alleen maar een knipoog naar de erotische prentbriefkaarten uit de begintijd van de fotografie (zoals ook de andere foto’s uit de serie "Anachronismen" waarvan er 4 in het boek opgenomen zijn, een knipoog zijn naar de oude fotografie van rond 1900). Dat de foto uit de school van Breitner lijkt te komen ben ik het dus ook niet helemaal mee eens…

Tja, ook dat kan gebeuren……..ik had bij een boekhandel 6 boeken in consignatie gegeven. Na een half jaar belde ik om te vragen hoe het er mee stond. Heel goed dus voor mij want de boeken xe9n de kopie-consignatiebon waren spoorloos. Een speurtocht door de winkel en magazijn leverde niets op. Dat wordt dus een factuur voor 6 boeken. Niet iedere winkel heeft kennelijk zijn zaakjes goed op orde. Ik snap wel dat dat moeilijk is als ik zie hoeveel boeken er in een boekenzaak liggen en hoe groot de omloopsnelheid is, maar toch……Ik vraag me dan wxe9l af hoelang mijn boeken daadwerkelijk zichtbaar in de winkel hebben gelegen (dat ze allemaal verkocht zouden zijn geloof ik niet) en hoe snel ze naar een duister hoekje in het magazijn zijn gegaan. Ik heb me laten vertellen dat boeken vaak niet langer dan enkele weken in het schap liggen, dan moeten ze alweer plaats maken voor nieuwe inkoop. (In een gunstig geval wordt er dan nog een exemplaar rechtop op de plank gezet tussen een heleboel anderen maar daarmee worden ze ook nagenoeg onzichtbaar. En als de plank ook vol is rest alleen nog het magazijn. Als mijn 6 boeken straks toch nog ergens tevoorschijn komen en de factuur daarvoor is al betaald, dan zullen ze ongetwijfeld bij die winkel in de uitverkoop gaan.

Ik ben als bestuurslid verbonden aan een kunst- en muziekfestival waar ik steeds getuige ben van het optreden van diverse voornamelijk klassieke ensembles en solisten. Zij verkopen dan na afloop van het concert hun cd’s. Het verbaast me iedere keer weer hoe grif die cd’s dan over de toonbank gaan (meestal 10-tallen bij een concert) in vergelijking met fotoboeken bij exposities. Want dat gaat ook wel maar dan is het mondjesmaat (enkele ex. per expositie van bv 4 weken), ik hoor het ook van andere kunstenaars. Terwijl het publiek toch vaak heel enthousiast is over het gexebxposeerde werk. De prijs van een boek is dan meestal wel wat hoger (mijn boek 25 x80) maar is dat zxf3 ‘n groot verschil met die van een goede cd (meestal ca 15 x80) dat het onoverkomelijk is?  Meestal gaat het in ons festival ook om relatief onbekende musici, niet te vergelijken met de populariteit van sommige popgroepen. Bovendien staat de muziek op hun cd ook al op 10-tallen andere cd-s van grote beroemde musici en voegt de cd wat dat betreft weinig meer toe aan al die andere cd’s.  Daar kan het verschil dus ook niet in zitten. Heeft het auditieve toch een heel andere en grotere aantrekkingskracht dan het visuele? Een cd zet je al gauw even op als achtergrond bij het werk terwijl je er met een boek toch echt even voor moet gaan zitten. Zit het daar in of spelen er andere factoren mee? Zijn er psychologen die kunnen uitleggen waar dat verschil nou precies in zit?